Dr. Alfred Sant ALFRED SANT ... was born in 1948 and graduated B.Sc and M.Sc in Physics from the University of Malta in 1968.   He studied public administration and diplomacy at the Institut International d’Administration Publique (I.I.A.P.) in Paris (now part of E.N.A., the Ecole Nationale d’Administration) and was awarded the I.I.A.P.’s diploma.   Between 1970 and 1975, Sant worked as second and first secretary, specializing in European affairs and in bilateral relations with Western European countries, at Malta’s Mission to the then European Economic Community in Brussels; the Mission doubled as an embassy to the Benelux, West Germany, France and Spain. 
home site map home
spacer
PARAVENTI U INKOMPETENZA, ARTIKLU, IT-TORĊA, 27 TA’ MARZU 2011

 

 
 
 
                                                PARAVENTI U INKOMPETENZA
 
 
 
                        Ftit aktar minn tliet snin ilu, gonzi-pn wiegħed trasparenza u effiċjenza akbar fl-oqsma ewlenin tat-tmexxija publika. Bħal tista’ tgħid il-wegħdi l-oħra kollha li għamel, dil-wegħda wkoll donnha saret biex tinkiser.
 
                        Dak iż-żmien kien diġà hawn fehma ġenerali li kien meħtieġ bil-kbir titjib qawwi fil-mod kif il-pajjiż jitmexxa. Gonzi-pn rebaħ l-elezzjoni bi żbrixx minħabba l-klijenteliżmu sfrenat li wettaq fl-aħħar xhur ta’ qabel il-votazzjoni bl-użu tal-poteri tal-istat. Rebaħ minħabba l-voti li ġew minn barra bi ksur tal-Kostituzzjoni. Imma meta għadda kollox, gonzi-pn stess wera – anki bid-deċiżjonijiet li ttieħdu dwar il-kabinett – li kien jaf li l-problema tat-tmexxija f’pajjiżna kienet akuta. Sempliċiment li fl-oqsma kollha tiegħu, il-gvern ma kienx qed jitmexxa b’mod serju.
 
                        Minkejja l-wegħda li saret, dil-problema għadha magħna. Pajjiżna għadu mhux immexxi tajjeb. Anzi min irid ikun onest, ikollu jgħid li fl-aħħar tliet snin il-problema marret għall-agħar.
 
 
SKORĊA TA’ PRIVILEĠĠJATI
 
 
                        Li ġara wkoll sa issa hu dan: kibret skorċa ta’ nies li minkejja kollox, sejrin tajjeb huma personalment. Allura għandhom kull interess li jiddefendu l-operat tal-gvern u jgħidu l-kuntrarju ta’ dak li privatament lesti jammettu. Għandhom aċċess għall-informazzjoni l-aktar kunfidenzjali tal-pajjiż u jistgħu jużawha għall-finijiet tagħhom. Jikkontrollaw il-medja. Jibbenefikaw mill-attenzjoni ħanina tal-ministeri u d-dipartimenti biex ikunu jistgħu jmexxu l-proġetti tagħhom ’il quddiem. Igawdu minn impjiegi, kuntratti, safar, konsulenzi u maniġġi oħra li jissarrfu fi flus tajba għalihom, familthom, ħbiebhom u l-kumpaniji tagħhom.
 
                        Bl-għajnuna ta’ din l-“elite”, gonzi-pn qed jirnexxielu f’bosta każi, jaħbi l-effetti tal-inkompetenza grassa tal-gvern u ta’ agħar minn hekk. Daħlet f’pajjiżna kultura ta’ paraventi li biha tibqa’ tintlagħab il-logħba li kollox sejjer tajjeb jew tajjeb biżżejjed . Hi kultura sostnuta bl-appoġġ ta’ uċuh u persuni li mill-kariga stess tagħhom igawdu kredibilità. Biss, meta tifli mill-qrib fejn jinsabu dawn l-uċuh u persuni, ssib li politikament u b’mod partiġġjan, jifformaw parti mit-tribu ta’ gonzi-pn.
 
                        Per eżempju, dan qed jiġri sew fil-qasam ekonomiku u finanzjarju. Qatt daqs illum… u qiegħed nirreferi għal firxa ta’ snin li tmur lura żgur sas-snin sittin… l-għaqdiet u ċerti mexxejja tan-negozju ma kienu ngarzati daqstant fil-miftuħ mal-partit fil-gvern. Ironikament illum lanqas jistgħu jgħidu, kif ġieli kien jintqal fl-imgħoddi, li l-kwistjoni dwar l-Ewropa u mhux Ewropa qed twassal lis-settur tan-negozju biex juri ruħu favur il-gvern. Talanqas qabel, kien jiġi żgurat li min qed jirrapreżenta lin-negozju jkun formalment ħieles minn irbit politiku “partiġġjan”. Mhux aktar.
 
                        Naraw il-ħin kollu manuvri biex f’ċerti oqsma, l-gvern ta’ gonzi-pn jiġi mfaħħar u mbierek, mhux l-anqas meta l-argument messu jiġbed bil-maqlub. L-ekonomija jgħidulna, mqabbla ma’ ta’ pajjiżi oħra, qed twettaq għeġubijiet. Il-problemi reali tal-industrija, it-tħarbit fit-turiżmu, l-istaġnar fil-qasam tas-“self employed” u fil-qasam tal-bini, l-għoli tal-ħajja, it-telfien ta’ produttività b’mod ġenerali fl-ekonomija kollha, l-ineffiċjenza u l-korruzzjoni fis-settur publiku, qed jitwaddbu taħt it-tapit, ta’ spiss bl-iskuża li ħaddieħor sejjer agħar.
 
 
KAŻI TA’ TMEXXIJA ĦAŻINA
 
 
                        Sadattant, il-problemi ta’ inkompetenza u tmexxija ħażina jinħassu lil hinn ukoll mill-qasam ekonomiku, anki f’oqsma soċjali u kulturali, fejn il-kuntradizzjonijiet ġieli jiżbroffaw b’mod li wieħed ma jkunx jistenna.
 
                       Kellna d-deċiżjoni li ttieħdet bl-aktar mod arbitrarju u żbaljat dwar kif se terġa’ tinbena d-daħla tal-Belt u l-ispazju tat- teatru rjal imwaqqa’. Sal-lum għadu xejn mhu ċar dwar kif dal-proġett li qajjem kritika kbira u ġustifikata, se jiġi finanzjat.
 
                        Kellna l-istorja tal-boroż ta’ studju mogħtija fil-qafas ta’ programmi tal-Unjoni Ewropea. Ħareġ b’mod lampanti kif min-naħa Maltija, kien hemm inkompetenza grassa. Taru xi rjus bi proċedura maħsuba ħalli tiskolpa lill-ministru nkarigata. Qalulna li kollox se jiġi għan-normal. Imma skont il-Kummissjoni Ewropea, kollox baqa’ mħawwad daqs qabel , bil-possibiltà li l-boroz ta’ studju għal Malta ma jingħatawx għat-tieni sena konsekuttiva.
 
                        Kellna l-każ tal-kittieb Alex Vella Gera li ttella’ l-qorti fuq akkuża ta’ oxxenità f’kitba li ppubblika f’ġurnal tal-istudenti fl-università. Balbuljata aktar stupida minn din diffiċli timmaġina.  
 
                        Kellna l-falliment tal-gvern li jżomm mal-impenn mogħti lill-Unjoni Ewropea li jwaqqaf l-operat tal-power station tal-Marsa fiż-żmien maqbul – ħaġa li se ġġib multi fuq Malta waqt li tkompli ttawwal iż-żmien li fih it-tniġġis mill-power station jibqa’ wisq ogħla milli suppost.
 
 
L-AQWA ŻBALJI
 
 
                        Dawn huma kollha affarijiet li nafu bihom u li jixhdu nuqqasijiet ta’ xeħta strateġika fuq il-front wiesa’ tal-interess nazzjonali. Bil-mod il-mod, it-tmexxija ħażina tal-gvern se twassal għal kriżijiet tat-tul li biex ikunu solvuti, se jirrekjedu sagrifiċċji minn ħafna nies li ma jaħtu xejn għall-problemi li jinqalgħu. Qed naraw dil-ħaġa tiġri fl-Air Malta… u daqt se tibda tiġri fl-Enemalta.
 
                        L-aqwa żbalji iżda… għalkemm ftit li xejn qed jissemmew… huma fl-oqsma tas-sehem tagħna fl-Unjoni Ewropea u fiż-żona tal-ewro. Aktar ma jgħaddi ż-żmien, aktar qed jidher ċar x’deċiżjoni ħażina kienet dik ta’ gonzi-pn li jdaħħalna fl-ewro meta daħħalna. Kellu kull fakultà li jistenna sakemm jgħaddi aktar żmien qabel Malta daħħlet l-ewro. U daħħalna l-ewro fl-agħar żmien. Spiċċajna f’temp ta’ tliet snin, qed noħorġu l-biljuni tal-ewro f’self u garanziji biex ngħinu ħalli pajjiżi oħra membri taż-żona ewro ma jogħtrux u magħhom tikkollassa ż-żona kollha.
 
                        Barra minn dan, spiċċajna maqbuda fi tnalja ta’ deċiżjonijiet li qed jiġu dettati mill-Ġermanja u Franza, skont l-interessi tagħhom. Ngħidu aħna, dan l-aħħar gonzi-pn poġġa l-firma tiegħu għal ftehim, hekk imsejjaħ tal-kompetittività li ġie kritikat u kundannat mill-partiti soċjalisti Ewropej. Bil-ftehim li ffirma, gonzi-pn ikkommetta ruħu li jirrevedi fiż-żmien li ġej, l-arranġament li bih il-pagi ikunu kull sena aġġustati ħalli jingħata kumpens lill-ħaddiema għall-għoli tal-ħajja. L-istess ftehim qed iressaq aktar viċin iż-żmien li fih il-pajjiżi membri taż-żona ewro jibdew iġibu s-sistema tat-taxxi tagħhom fuq l-istess livell.
 
                         Xejn minn dan ma jgħodd għal pajjiżna li qed ideffsuh f’sitwazzjoni fejn ikollu jħaddem politika li biha kulħadd se jilbes l-istess żarbun. L-effetti ħżiena ta’ dan kollu għandhom mnejn jibdew jinħassu aktar malajr milli diġà qed ibassru li se jinħassu dawk li jafu xinhu għaddej.
 
                        Bil-kultura tal-paraventi li xterdet fostna, dawn il-bidliet li deħlin u li se jkollhom effetti kbar fuq is-soċjetà Maltija bilkemm jissemmew… u mhux biss għax daħal id-diversiv tad-divorzju.
 
 
IL-PARLAMENT DISPREZZAT
 
 
                        Raġuni oħra għaliex il-paraventi qed ikunu effettivi, hi li fl-aħħar snin, il-Parlament tħalla jitlef ħafna mill-importanza tiegħu. Liġijiet u regolamenti qed jinbidlu sempliċiment għax ikunu nbidlu r-regolamenti Ewropej u kull ma jkollu jagħmel il-Parlament hu li jgħid iva. Anzi, maġġoranza enormi ta’ bidliet fil-liġijiet qed isiru mhux b’diskussjoni serja fil-Parlament imma per mezz ta’ Avvizi Legali li jinħarġu bħall-pastizzi. Mhux ta’ b’xejn li Malta saret l-aktar membru tal-Unjoni Ewropea li qed idaħħal malajr ir-regolamenti tal-Ewropa. Il-problema hi li ħafna mill-bidliet li qed isiru, jibqgħu fuq il-karta… sakemm ma tasalx xi protesta jew multa minn Brussel!
 
                        Madankollu, il-Parlament mhux qed jingħata l-ġenb sempliċiment għax minfloku, qed tiddeċiedi l-Unjoni Ewropea għalina. Aktar minn hekk, gonzi-pn dara jittratta lill-Parlament b’disprezz.
 
                        Spikkat dil-ħaġa l-aktar meta qamet il-kwistjoni tal-pagi tal-ministri. Baxx baxx dawn żiedu l-paga tagħhom stess billi bdew jieħdu l-onorarja tal-parlamentari u żiduha minnufih għalihom waqt li d-deputati l-oħra baqgħu jsaffru. Ingħataw turijiet oħra tad-disprezz li bih il-gvern jittratta l-Parlament.
 
                        Meta qamet il-kwistjoni tad-divorzju, il-Prim Ministru qal li din għandha tiġi deċiża mill-poplu b’referendum. Imbagħad qal li mhux preċiżament hekk imissu jiġri, imma li l-ewwel il-liġi tad-divorzju titla’ quddiem il-Parlament, u jekk il-Parlament jgħaddiha, titressaq quddiem il-poplu biex dan ikun jista’ jgħidilha le. Ma narax tattika aqwa min din biex tkompli tiġi mminata s-saħħa tal-Parlament bħala istituzzjoni.
 
                        Inkella qed ikollna l-prattika li l-gvern jew ma jinforma xejn lill-Parlament dwar li jkun għaddej, jew jagħmel hekk tant tard li l-informazzjoni li jagħti ma jkun għad baqagħlha l-ebda siwi. Rajna dil-ħaġa tiġri dil-ġimgħa meta l-Prim Ministru għamel stqarrija fil-Parlament dwar laqgħat miżmuma mill-Unjoni Ewropea dwar il-Libja u dwar id-difiża tal-ewro. L-istqarrija għamilha aktar minn ġimgħa wara li saru l-laqgħat tal-Ewropej, u meta dak li ġie diskuss fihom kien ilu li nqabeż bi żviluppi oħra. Terġa’ dwar il-ġrajjiet fil-Libja u dwar il-pożizzjoni li ħa l-gvern fl-aħħar ġimgħat dwar dil-kriżi, il-Parlament inżamm sajjem tista’ tgħid għal kollox. X’kuntrast ma’ x’ġara f’Parlamenti Ewropej oħra!
 
                        Li l-Parlament jiġi trattat b’dal-mod jifforma parti mill-kultura tal-paraventi li gonzi-pn qed jippromwovi f’pajjiżna. Hi kultura li qed isservih biex ikun jista’ jgħatti xturu u jaħbi n-nuqqasijiet tat-tmexxija li kibru mhux naqsu tul l-aħħar tliet snin.
 
                        Il-paraventi qed jirnexxielhom jgħattu l-inkompetenza imma mhux jirnexxielhom jaħbuha għal kollox, jew idghajfu l-problemi li qed tqanqal għall-ħaddiema u għall-familji tagħhom. L-agħar hu li aktar ma tirnexxi l-kultura tal-paraventi meta l-inkompetenza tkun qed tiżdied fit-tmexxija publika, aktar tkun qed tiġi mminata d-demokrazija.
 
spacer
Designed and developed by ICT Systems Engineering
Last updated 28 October 2013
On-line since 06 Nov 2008